line1.gif (2009 bytes)
corner.gif (356 bytes)
PERIEXOMENA.gif (2519 bytes) editorial.gif (1961 bytes) 28.gif (976 bytes)

Η 'Μεσογειακή Διάσταση" της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ανακαλύπτει τελευταία με τρόπο οδυνηρό, θα λέγαμε, την επικινδυνότητα της Μεσογείου. Το αιματοκύλισμα στην Αλγερία, η έξοδος εκατοντάδων Κούρδων προσφύγων από την Τουρκία και το Ιράκ και η παρουσία τους στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η απειλή της ισλαμικής αναβίωσης στην Αίγυπτο, η αστάθεια οι αντιδημοκρατικές εξελίξεις στην Τουρκία (απαγόρευση κόμματος Ευημερίας, παραβίαση ατομικών δικαιωμάτων, κ.ά.), η απειλούμενη αστάθεια στο Κόσοβο, η πρόσφατη "δύσκολη εμπειρία" της Αλβανίας, το αδιέξοδο στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού και τα προβλήματα στην προώθηση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μ. Ανατολή συνθέτουν ένα ατελή κατάλογο των προβλημάτων, κινδύνων και απειλών που διαμορφώνουν την 'επικινδυνότητα" της Μεσογειακής Λεκάνης.

Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση εγκαινιάζει τη διαδικασία της νέας διεύρυνσης με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ) καθώς και την Κύπρο, η ανάγκη να εντατικοποιηθεί η "διαδικασία της Βαρκελώνης" για τη δημιουργία ενός νέου προτύπου σχέσεων ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Μεσογειακή λεκάνη καθίσταται ολοένα και περισσότερο εμφανής. Η διαδικασία που ξεκίνησε το Νοέμβριο 1995 στη Βαρκελώνη -και που προήλθε από ελληνική πρωτοβουλία το 1994 στα πλαίσια της ελληνικής προεδρίας- με στόχο τη δημιουργία μιας ζώνης σταθερότητας, ειρήνης, δημοκρατίας και ευημερίας στην περιοχή της Μεσογείου θα πρέπει να ενισχυθεί και να συμπληρωθεί με συνεκτικότερη πολιτική προσέγγιση και περιεχόμενο. Θα πρέπει τώρα να είναι πλέον σαφές ότι "οι σημαντικότερες απειλές και κίνδυνοι ασφάλειας" για την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προέρχονται κυρίως από τον χώρο της Ανατολικής Ευρώπης. Προέρχονται, όπως δείχνουν οι πρόσφατες εξελίξεις, κυρίως και πρωταρχικά από τον χώρο της Μεσογείου. Τα προβλήματα της παράνομης μετανάστευσης υπογράμμισαν με δραματικό τρόπο τη "Μεσογειακή διάσταση" της Ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Ωστόσο τα προβλήματα, απειλές και κίνδυνοι δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν με την τακτική των "ελέγχων" ούτε με τη μετατροπή της Ευρώπης σε "φρούριο". Απαιτείται πολιτική στρατηγική που θα συμβάλει στην επίλυση των προβλημάτων και στην εκρίζωση των αιτιών που δημιουργούν τα προβλήματα. Όπως σημειώνει ο καθηγητής Λ. Τσούκαλης στο άρθρο του "ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών καθώς και η καλλιέργεια σχέσεων σε μη κυβερνητικό επίπεδο" συνιστούν βασικά στοιχεία της νέας Μεσογειακής προσέγγισης της ΕΕ και έχει υψηλότερες πιθανότητες να πετύχει τους στόχους της. Η προσέγγιση αυτή θα πρέπει να συμπληρωθεί με πλέον ορατό πολιτικό περιεχόμενο.

Τα άρθρα που συγκροτούν το αφιέρωμα συνιστούν συμβολή στην καλύτερη διάρθρωση της σχέσης ΕΕ και Μεσογείου.

Π.Κ. Ιωακειμίδης