Βρίσκεστε εδώ: Αρχική σελίδα > Περιοδικό >
Τεύχη
Editorial

Ευρω-εφηβεία, 15 χρονών το Ευρώ

 

Η εφηβεία για το ανθρώπινο είδος είναι μια διακριτή αναπτυξιακή φάση εξαιτίας των ραγδαίων βιο-σωματικών αλλαγών και των νέων εξελίξεων, ως προς τις νοητικές ικανότητες και ως προς την σεξουαλικότητα. Δεν είναι και πολύ διαφορετικά τα πράγματα με το Ευρώ, τόσο ως προς την εσωτερική ωρίμανση όσο και ως προς την εξωτερική του ορμή, αφού από τις 15.1.1999 έχουν περάσει πλέον 15 χρόνια και τα κράτη – μέλη που έχουν προσχωρήσει είναι πια 18, μαζί με τη νεοεισελθούσα Λεττονία, ενώ το 2015 αναμένεται και η Λιθουανία. Βρίσκεται λοιπόν στην περίοδο του ασυγκράτητου εφηβικού ενθουσιασμού, αλλά και των αναταράξεων της ήβης, που οφείλονται αφενός στις κατασκευαστικές ιδιαιτερότητες και αδυναμίες του DNA του (βλ. Μάαστριχτ/ΟΝΕ), όσο και στην ικανότητα κατάλληλων επιλογών για την τελική διαμόρφωση του, αλλά και των αλληλεπιδράσεων με το εξωτερικό περιβάλλον, όπου ενόψει ενηλικίωσης αντιμετωπίζεται όλο και περισσότερο ως ισότιμος παίκτης, άρα δυνητικώς, απειλή, φίλος ή συνεταίρος - εραστής.

 

Δεν είναι και λίγα αυτά που κατάφερε «το παιδί» μέχρι στιγμής. Πολύ χαμηλός πληθωρισμός, 2% και εξίσου χαμηλά επιτόκια, μέχρι 4,70%, όλο αυτό το διάστημα. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα λοιπόν το πήγε καλά σε σχέση με την αποστολή της στο πλαίσιο της Ευρωζώνης, παρότι η Ελλάδα δεν αξιοποίησε παραγωγικά αυτήν την ευκαιρία, αντιθέτως δανείστηκε δίκην πολιτικού ανταγωνισμού, διαφθοράς και πελατειακής αναπαραγωγής, παραπάνω κι απ’ τη σύνεση που θα της επιτρεπόταν ακόμη κι αν ήταν Γερμανία. Η ΕΈ απέκτησε το δεύτερο παγκόσμιο αποταμιευτικό νόμισμα και το κύρος που τη συνοδεύει εξ’ αυτού, που αντιστοιχεί στο 24% των παγκοσμίων συναλλαγματικών αποθεμάτων για το 2013. Εξαφανίστηκε το κόστος των συναλλαγματικών κινδύνων, το οποίο έχει εγκύρως υπολογισθεί στα €24δις κι έτσι μειώθηκε αισθητά το κόστος των επιχειρήσεων, που εισάγουν και εξάγουν χωρίς φόβο, αρκεί να έχουν να εξάγουν......Το € εξελίχθηκε σε παράγοντα σταθερότητας επιχειρήσεων και ανθρώπων. Δεν φοβάσαι τον πληθωρισμό, αποφασίζεις μακροπρόθεσμα, αρκεί να είσαι ικανός να αξιοποιήσεις αυτό το πλεονέκτημα και να μην ενδίδεις στις σειρήνες των πιστωτικών καρτών χωρίς παραγωγικό αντίκρυσμα. Με βάση μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το € αύξησε σε ποσοστό επέκεινα του 50% τις εμπορευματικές συναλλαγές στην ευρωζώνη, με άμεσο όφελος τη δημιουργία 8,7 εκατομμυρίων νέων θέσεων εργασίας την περίοδο 1999-2010. Χωρίς το € η ΕΈ θα βρισκόταν αφοπλισμένη μπροστά στην παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση.

 

Από συστημική άποψη ωστόσο το € χωλαίνει. ΟΝΕ χωρίς το «Ο» δεν μπορεί να νοηθεί και ΟΝΕ με το «Ο», όταν γίνει, δεν νοείται χωρίς πολιτική ένωση. Εξάλλου δεν μπορείς να ερωτευτείς μια νομισματική ένωση, ούτε καν μια ενιαία αγορά, όσο σημαντικά κι αν είναι αυτά. Είναι σαν να θέλεις κάποιον μόνον για τα λεφτά του, πόσο μάλλον αν δεν υπάρχει μια σιγουριά ότι όλοι στην οικογένεια του έχουν χρήματα! Με την επικείμενη τραπεζική ένωση που εκκινεί οριστικώς το φθινόπωρο τρέχοντος έτους 2014, την ενιαία δημοσιονομική πολιτική, δηλαδή και έναν κοινό φορολογικό οδηγό, τη συνακόλουθη και αναπόφευκτη οικονομική ένωση, την πολιτική ένωση και δημοκρατική νομιμότητα και λογοδοσία στην οποία θα πρέπει να οδηγήσουν τελικώς οι Ευρωεκλογές, η Ευρώπη και όχι απλώς η Ευρωζώνη θα αποκτήσουν νέα μοναδική ορμή και θα αναβαθμιστούν στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Μια κοινή εξωτερική πολιτική και μια πολιτική άμυνας θα είναι η λογική συνέχεια, κάτι που ενδιαφέρει ιδιαίτερα την Ελλάδα.

 

Μόνον στην Ελλάδα, αμφισβητείται, όσο αμφισβητείται, το Ευρώ και όχι τόσο η Ευρώπη, ενώ σε όλη την υπόλοιπη Ευρώπη, οι Ευρωσκεπτικιστές βάλλουν κατά της ΕΈ αλλά όχι κατά του €. Ίσως γιατί το € φέρνει τη σταθερότητα, πειθαρχία και την τάξη που μας λείπουν, τη διαφάνεια, την αξιοκρατία και έναν πιο υγιή ανταγωνισμό που απαιτεί η ανάπτυξη, την τήρηση του νόμου, κανόνων, δικαιωμάτων και δεοντολογίας, πιθανόν γιατί αποθαρρύνει τους ευκαιριακούς, τους άπληστους και τους κατεργάρηδες που γι’ αυτό αντιδρούν.

Ακόμη και το Δολάριο (Dollar), ως το πλέον διαδεδομένο νόμισμα στον κόσμο, αφού το 2006 κυκλοφορούσαν 760 δισεκατομμύρια δολάρια, τα δύο τρίτα των οποίων εκτός ΗΠΑ, σε μια πολύ λιγότερο διαφορετική χώρα 13 μόλις πολιτειών και μικρή ιστορία, χρειάστηκε μια δεκαετία περίπου μετά την αμερικανική ανεξαρτησία το 1776 για να αντικαταστήσει τα διάφορα νομίσματα. Σήμερα, ενώ εξακολουθεί να θεωρείται το ισχυρότερο νόμισμα στον κόσμο, αμφισβητείται ανοιχτά η κυριαρχία του από το €. Στο συμβολικό επίπεδο ακόμη και το ελληνικό «τάλιρο» προέρχεται από τη γερμανική λέξη τάλερ (Thaler, συντομογραφία του Joachimsthaler), που ήταν το νόμισμα που χρησιμοποιήθηκε από το 16ο αιώνα στη Βοημία και που οδήγησε στο περίφημο δολάριο. Όταν οι Αμερικανοί κέρδισαν την ανεξαρτησία τους το 1776, με πρωτοβουλία του Τόμας Τζέφερσον και απόφαση του Κογκρέσου, προτίμησαν την ονομασία «δολάριο» για τη νομισματική τους μονάδα αντί της της βρετανικής λίρας, υιοθετώντας για πρώτη φορά ένα κράτος το δεκαδικό νομισματικό σύστημα. Έως το 1862 κυκλοφορούσαν μονάχα νομίσματα δολαρίου, καθώς οι Αμερικανοί ήταν δύσπιστοι προς τα χαρτονομίσματα, λόγω της διαρκούς τους υποτίμησης κατά την περίοδο της αποικιοκρατίας. Το € αυτό το απέφυγε κατά την παιδική του ηλικία. Το πρώτο χαρτονόμισμα στις ΗΠΑ τυπώθηκε το 1862 εν μέσω του αιματηρού εμφυλίου πολέμου. Ως το 1975 το δολάριο είχε αντίκρισμα σε ασήμι ή χρυσό. Σήμερα είναι λογιστικό χρήμα και διαπραγματεύεται με βάση την προσφορά και ζήτηση.

Να δείτε ότι η Ευρώπη το 2014 θα βγει τελικώς πιο δυνατή από ποτέ. Σε πείσμα όσων την εχθρεύονται φανερά, όσων την  υποτιμούν και όσων την  κοιτούν με μισό μάτι ή Αυτοί είναι εκτός των ευρωπαϊκών συνόρων, αντιστοίχως: (1) η Ρωσία κι ένα μέρος του αραβικού κόσμου, (2) η Κίνα και (3) ο «κηδεμόνας» ΗΠΑ. Εντός των τειχών, οι εθνικοί και ατομικοί εγωϊσμοί και αυταρχισμοί, ο  μονοπολιτισμός κι ο αναχωρητισμός, ο ρατσισμός και η ξενοφοβία, ο αριστερός και ο δεξιός  ολοκληρωτισμός, όσοι θέλουν την επιστροφή στον πόλεμο και τη βία γιατί τα θεωρούν αναπόφευκτα ή γιατί απλώς συμφέρει, η εσωστρέφεια, ο λαϊκισμός και ο ευρωαρνητισμός, θα είναι οι μεγάλοι ηττημένοι των επόμενων Ευρωεκλογών, τις οποίες έθεσαν ως ύψιστο στόχο και παρά την οξύτατη κρίση από την οποία επιδιώκουν να επωφεληθούν τυχοδιωκτικά, τελικώς αυτές θα είναι το κύκνειο άσμα τους.

 

Πράγματι, η Ευρώπη έχει σοβαρά προβλήματα να αντιμετωπίσει. Η ενότητα μέσα από τη διαφορετικότητα (e pluribus unum) επιβραδύνει τις αποφάσεις, τις καθιστά πολύπλοκες και δυσνόητες και αυξάνει τη γραφειοκρατία, αυτό είναι το τίμημα της δημοκρατίας, του συγκερασμού πολλαπλών συμφερόντων και πολιτισμικών ταυτοτήτων, της μη επιβολής, του να μπορούν όλοι να αναγνωρίζουν στις αποφάσεις ένα μέρος του εαυτού τους, όχι όλα σε έναν αλλά όλοι από κάμποσο ο καθένας, έστω όχι το ίδιο. Η πλασματική σύγκλιση των οικονομιών που συμμετέχουν στην ευρωζώνη, που στηρίχθηκε στην υπερχρέωση των προβληματικών με πρώτη την Ελλάδα, κατευθύνθηκε προς κερδοσκοπικές επενδύσεις και υπέρμετρη κατανάλωση, χωρίς παραγωγικό αντίκρισμα. Η ευθύνη των εθνικών κρατών, κυβερνήσεων, πολιτικών και γραφειοκρατίας, είναι τεράστια, αφού παραβίασαν τους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας του Μάαστριχτ -Γαλλία και Γερμανία έδωσαν πρώτες το κακό παράδειγμα-, οι αδύναμες δημιούργησαν φούσκες δημοσίου χρέους, άφησαν τις τράπεζες να δανείζουν ασύστολα για αγορές ακινήτων και κρατικών ομολόγων, υπονόμευσαν την ανταγωνιστικότητα και εξέθρεψαν μια τεχνητή ευημερία.

 

Τελικώς, μόνον η Ευρώπη διαθέτει αυτήν τη δύναμη, τις καλύτερες,  πιο δημοκρατικές και πιο αποτελεσματικές,  λύσεις, για τη σύμπλευση διαφορετικών. Η επικείμενη εκλογή για πρώτη φορά του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από τους πολίτες διαμέσου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εκείνοι θα εκλέξουν, του προσδίδει τη δημοκρατική νομιμοποίηση να ακολουθήσει μια πολιτική, που θα είναι ευρωπαϊκή και όχι συμβιβασμοί εθνικών αξιώσεων ή και εκβιασμών. Δεν θα είναι πια ένας ανεξέλεγκτος δημόσιος υπάλληλος, αλλά ένας υπεύθυνος εκλεγμένος που λογοδοτεί και προίσταται ενός σώματος που θα μοιάζει με μια κανονική κυβέρνηση. Γι’ αυτό κανονικά θα πρέπει τα κόμματα σε κάθε κράτος στις Ευρωεκλογές να τοποθετήσουν στην κεφαλή του ψηφοδελτίου, μαζί με το όνομα του ευρωπαϊκού κόμματος και το όνομα και τη φωτογραφία του προτεινόμενου Προέδρου της Επιτροπής.

 

Το υβρίδιο ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής δεν είναι ακόμη διεθνής καταλύτης, αλλά είναι το πλέον διεθνώς αποδεκτό, ως δίκαιο, ισορροπημένο και προς την ολοκληρωμένη ανάπτυξη όλων. Η ΕΈ είναι ο μεγαλύτερος δότης αναπτυξιακής και ανθρωπιστικής βοήθειας στις φτωχές χώρες του πλανήτη. Η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με σημαντικές αδυναμίες αλλά και με σημαντικότερες ευκαιρίες, τις οποίες ξέρει να αξιοποιεί. Είναι ο πρώτος κόσμος, όπου γεννήθηκαν οι επικρατέστερες αξίες και τέθηκαν τα θεμέλια του σύγχρονου παγκόσμιου πολιτισμού, με τη βαθύτερη και σημαντικότερη ιστορία, ιδέες και παραδόσεις. Ή μήπως δεν είναι έτσι; Ο υπόλοιπος κόσμος κοιτάζει, εμπνέεται και προσβλέπει σε αυτήν. Είναι το ωραιότερο σημείο του πλανήτη για να ζει κανείς, με μοναδική ποιότητα ζωής και ασφάλεια, ελευθερία, ευημερία και κοινωνική δικαιοσύνη παρά την πρόσκαιρη περιορισμένη διολίσθηση, κάτι που αποδεικνύεται περίτρανα από το ότι είναι μακράν ο πλέον προσφιλής προορισμός από όλες τις χώρες προέλευσης, μεταναστών, φοιτητών, τουριστών, ασθενών κ.λπ.

 

Η ΕΈ θα βρει σύντομα τον δρόμο της. Η πολιτική ένωση θα έλθει ταχύτερα από το αναμενόμενο παρά τις κασσάνδρες. Μπορεί και γι’ αυτό οι αγορές, παρόλ’ αυτά, να εμπιστεύονται το €, όπως φαίνεται. Χρόνια πολλά €, καλώς να ορίσεις στον ερωτικό κόσμο των μεγάλων!

 

 

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΕΥΧΟΣ 90 - 4/2/2014

Περιεχόμενο

 

ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΡΑΤΩΝ - ΕΕ

  • EU / US. Trade and investment agreement in a changing global environment, του Ντίνου Στασινόπουλου
  • The Emergence of Greek Civilization Via EU Programmes, του George Emmanuel

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

·         «Οι υπερεθνικές προκλήσεις απαιτούν τέτοιου είδους υπερεθνικές απαντήσεις, τις οποίες τα μεμονωμένα κράτη δεν μπορούν πλέον να προσφέρουν», an interview with Sir Graham Watson

ΑΠΟΨΕΙΣ

  • Regional integration in Europe – Some thoughts about lessons from outside, του Victor Sukup
  • The Politics of Nation- Building – Making Co-Nationals, Refugees, and Minorities, του Χάρη Μυλωνά
  • European Union in the age of undocumented migrants, του Julian Memetaj
  • Το Δημόσιο Management ως εργαλείο διοικητικής μεταρρύθμισης στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, της Αγγελικής Κουφοπούλου
  • Ζητείται ανάπτυξη. Υπάρχει ελπίδα; Του Αλέξανδρου Νικολαΐδη

ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ

  • Τι τρέχει στην Ευρώπη
  • Τα νέα της Έκφρασης





© 2011 Όμιλος Ευρωπαϊκή Έκφραση

Ομήρου 54, 106 72 Αθήνα. Tηλ.: 210 3643224, Fax: 210 36 46 953, ekfrasi@ekfrasi.gr